Francuscy badacze z instytutu Gustave Roussy sprawdzili, czy zaledwie dwa wlewy immunoterapii, podane przed standardowym leczeniem, wywołają odpowiedź guza we wczesnym potrójnie ujemnym raku piersi. U części pacjentów tak się stało. Autorzy podkreślają jednak, że to wstępny sygnał aktywności, a nie propozycja zmiany obowiązujących zasad leczenia.

Trudny podtyp raka, którego leczenie chce się ograniczyć

Potrójnie ujemny rak piersi to podtyp, w którym komórki nowotworowe nie mają receptorów hormonalnych ani nadmiaru białka HER2. Dlatego nie działają na niego terapia hormonalna ani leki celowane na HER2. Rozpoznaje się go częściej u młodszych kobiet, a rokowania są zwykle gorsze niż w innych podtypach raka piersi.

W stadium II i III dodanie immunoterapii (inhibitorów punktów kontrolnych) do chemioterapii przed operacją zwiększa szansę na całkowitą odpowiedź patologiczną i poprawia przeżycie bez nawrotu choroby. Przy małych guzach w stadium I nadal stosuje się chemioterapię przed operacją lub po niej, jeśli jest wskazana. Część pacjentów może jej jednak nie potrzebować, a ryzykuje działania niepożądane, także te odległe w czasie.

Jak wyglądało badanie

POP-DURVA to prospektywne, wieloośrodkowe badanie fazy 2 z jedną grupą uczestników. Wzięło w nim udział 78 osób ze stadium I choroby. Każda miała guz nie większy niż 2 cm, bez klinicznie wykrywalnych zajętych węzłów chłonnych, oraz co najmniej 5% limfocytów naciekających guz (TIL), co świadczy o istniejącej już aktywności układu odporności w nowotworze.

Uczestnicy dostali dwie dawki durwalumabu, przeciwciała skierowanego przeciw PD-L1, w odstępie 15 dni. Potem oceniano, czy można od razu przejść do operacji, czy potrzebna jest dodatkowa chemioterapia. Głównym celem było sprawdzenie, czy te dwie dawki wystarczą do całkowitej odpowiedzi patologicznej, czyli braku żywych komórek nowotworowych w usuniętej tkance piersi i węzłach chłonnych. Badanie miało wychwycić pierwszy sygnał skuteczności i pomóc zrozumieć, dlaczego jedne guzy reagują na immunoterapię, a inne nie. Nie miało wykazać, że durwalumab może zastąpić chemioterapię.

Co udało się zaobserwować

Wyniki przedstawiono na kongresie ESMO. Większą odpowiedź patologiczną, czyli wyraźne zmniejszenie masy guza, uzyskano u około 11% pacjentów. U jednej 31-letniej uczestniczki po samych dwóch dawkach durwalumabu w usuniętej tkance nie znaleziono żadnych resztkowych komórek nowotworu. Jak mówi dr Joana Ribeiro, niewielka grupa chorych wykazuje niezwykłą wrażliwość na samą immunoterapię.

Badacze porównali też próbki sprzed i po leczeniu:

• u kilku pacjentów wzrosła liczba limfocytów w guzie i częściej pojawiały się trzeciorzędowe struktury limfoidalne, czyli uporządkowane skupiska komórek odpornościowych, które pomagają uruchamiać odpowiedź przeciwnowotworową;
• sekwencjonowanie RNA w grupie 62 osób z parami próbek wykazało wyższą aktywność genów związanych z pobudzeniem odporności i zabijaniem komórek docelowych;
• w analizie eksploracyjnej 41 osób, które po durwalumabie trafiły od razu na operację, większy przyrost TIL szedł w parze z mniejszym odsetkiem żywego guza w preparacie.

Dalekosiężne znaczenie kliniczne tych zmian nie jest jeszcze znane.

Co to oznacza w praktyce, także w Polsce

Dla pacjentów leczonych dziś nic się nie zmienia. To badanie wczesnej fazy, bez grupy porównawczej, więc nie uzasadnia rezygnacji z chemioterapii. Decyzje o leczeniu raka piersi w Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, nadal opierają się na obowiązujących zaleceniach i ocenie zespołu onkologicznego. Kto ma wątpliwości co do własnego planu leczenia, powinien porozmawiać z lekarzem prowadzącym.

Wartość badania leży w kierunku, który wskazuje. Próbki guza, krwi i stolca pobierano w wielu punktach leczenia, a będą analizowane m.in. metodami badającymi pojedyncze komórki. W ramach programu UNLOCK naukowcy chcą znaleźć cechy biologiczne odróżniające osoby bardzo wrażliwe na immunoterapię od tych, które nadal potrzebują chemioterapii. Cel to lepsze dobieranie chorych do łagodniejszego leczenia bez pogorszenia szans na wyleczenie. Na ocenę, czy to się powiedzie, trzeba będzie poczekać na kolejne, większe badania.

Źródło: Medical Xpress – „Exploring the potential of immunotherapy in early-stage triple-negative breast cancer”